Kavalir Kralj Čarlsa je jedina rasa nazvana po engleskom kralju, i jedna od retkih koja je u dvadesetom veku doslovno vraćena sa ivice nestanka. Priča objašnjava i zašto danas postoje dve slične rase sa gotovo istim imenom.
Ovaj tekst prati rasu od dvorskih portreta iz sedamnaestog veka do današnjeg standarda, i objašnjava po čemu se Kavalir razlikuje od Kralj Čarls Španijela.
Dvorski pas engleskih kraljeva
Mali španijeli sa dugim ušima pojavljuju se na evropskim portretima još u šesnaestom veku, u krilima plemkinja i pored dece na porodičnim slikama.
Ime je rasa dobila po Čarlsu Drugom, koji je na presto stupio 1661. godine. Bio je strastan odgajivač i njegovi španijeli su ga pratili svuda, pa i na dvorske sednice. Nadimak „veseli monarh“ pripada koliko njemu, toliko i atmosferi koju su ti psi unosili.
Ta rana slika psa je važna, jer je upravo ona kasnije poslužila kao merilo pri obnovi rase: izdužena njuška, ravno teme, veliko tamno oko i blag izraz.
Kako je rasa gotovo nestala
Posle smrti Čarlsa Drugog 1685. godine, ukus se promenio. Tokom devetnaestog veka toy španijeli su ukrštani sa rasama spljoštene njuške, pa se izgled bitno pomerio.
Do sredine devetnaestog veka dobijen je pas sasvim drugačije glave: potpuno ravno lice, kupolasto teme, izbačena donja vilica i krupno okruglo oko. Taj pas je poznat kao Kralj Čarls Španijel i postoji i danas kao zasebna rasa.
Problem je bio u tome što je stari tip, onaj sa portreta, praktično nestao. Nije bilo odgajivača koji bi ga održali, jer se u ringu nagrađivao novi izgled.
Nagrada koja je vratila rasu
Preokret je došao 1926. godine od Amerikanca Rozvela Eldridža, koji je u katalogu izložbe u Engleskoj objavio oglas.
Ponudio je nagradu od dvadeset pet funti za mužjaka i isto toliko za ženku koji najviše odgovaraju opisu starog tipa sa portreta, uz manje nagrade za drugo i treće mesto. Ponuda je važila pet godina zaredom.
Iznos je za to vreme bio ozbiljan i privukao je pažnju. Odgajivači su počeli da traže pse sa dužom njuškom među leglima koja su dotad smatrana neuspelim.
Nagradu je 1928. godine osvojio pas po imenu Ann’s Son, u vlasništvu gospođice Mostin Voker. Taj pas se uzima kao polazna tačka moderne rase.
Priznanje kao zasebna rasa
Iste 1928. godine osnovan je prvi klub rase. Odgajivači su usvojili opis prema kojem se dalje radilo, a Ann’s Son je poslužio kao živi model.
Britanski Kenel klub priznao je Kavalira kao rasu odvojenu od Kralj Čarls Španijela. Reč „Kavalir“ u imenu upravo označava tu razliku i nije ukras.
Eldridž nije doživeo rezultat svoje zamisli, ali je rasa koju je pokrenuo danas jedna od najpopularnijih malih rasa na svetu.
Kavalir i Kralj Čarls Španijel — dve rase, ne jedna
Ovo je najčešća zabuna kod ljudi koji tek biraju psa. Reč je o dve odvojene rase sa različitim standardom:
- Kavalir Kralj Čarls Španijel je veći, težine oko pet do osam kilograma, sa izduženom njuškom i ravnim temenom.
- Kralj Čarls Španijel, u Americi poznat kao English Toy Spaniel, manji je i teži oko tri do šest kilograma, sa spljoštenom njuškom i kupolastim temenom.
Obe rase dele istog pretka i iste četiri boje, ali se u ringu sude odvojeno i ne pare se međusobno.
Šta je od istorije ostalo u današnjem psu
Kavalir nikada nije bio radni pas. Nije čuvao stado, nije lovio i nije branio imanje. Vekovima je odgajan za jedno jedino: da bude uz čoveka.
To objašnjava osobine koje vlasnici danas najčešće pominju:
- izrazitu vezanost za ukućane i nelagodu kada dugo ostane sam
- odsustvo teritorijalnosti i nepoverenja prema gostima
- lakoću sa kojom se uklapa u stan i u porodicu sa decom
- sklonost da prati čoveka iz sobe u sobu
Ono što se u istoriji vidi kao dvorski luksuz, danas se vidi kao temperament: pas koji ne traži zadatak nego društvo.
Nasleđe koje nije samo lepo
Obnova rase iz malog broja pasa dvadesetih godina prošlog veka ostavila je i posledicu. Uska genetska osnova doprinela je učestalosti dve nasledne bolesti, bolesti mitralnog zaliska i siringomijelije.
Zato ozbiljan odgajivač danas ne bira samo po izgledu i pedigreu nego pre svega po nalazima roditelja. To je deo istorije rase koji se ne vidi na portretima, ali najviše određuje kakav će život pas imati.
Zaključak
Kavalir je rasa koja je jednom već nestala i vraćena je zato što je nekome bilo stalo da se pas sa starih slika ponovo pojavi. Ta priča nije samo lepa anegdota: objašnjava zašto rasa ima blag temperament, zašto postoji zabuna sa sličnim imenom i zašto je pažljiv izbor legla kod ove rase važniji nego kod većine drugih.
Povezano
- Standard rase Kavalira: šta sudija gleda u ringu
- Boje Kavalira: blenhajm, trobojni, crno-tan i rubi
- Veličina i težina Kavalira: rast šteneta po mesecima
- O rasi Kavalir Kralj Čarls Španijel
- Osobine i karakteristike rase Kavalirskog Španijela
- Loše osobine Kavalirskih Španijela — šta pre kupovine treba znati
- Na koje rase Kavalirski Španijeli najviše liče
- Zdravlje Kavalijera King Čarls Španijela — pregled svih tema
- Štenci na prodaju iz odgajivačnice sa proverenim roditeljima
